De Arabische lente

De Arabische lente is een verhaal dat in de eerste hoofdstukken ging over een maatschappelijke omwenteling en later op veel plaatsen een diepzwart verhaal van tragiek is geworden. De meeste getroffen staten hebben er veel door verloren en weinig mee gewonnen. Voor Europa geldt hetzelfde. Het is ook een verhaal waarbij Westerse hypocrisie direct verband is gaan houden met het verlies van talloze onschuldige mensenlevens. Doordat het Westen zich niet aan het gegeven VN mandaat hield en willekeurig oppositie in sommige staten steunde of liet vallen werden internationale vredesinterventies onmogelijk terwijl het geweld toenam. Voor een toekomstige wereld kunnen er trieste lessen uit de Arabische lente geleerd worden.

Het waren vooral jonge mensen in het Midden-Oosten die, onder andere door het internet, steeds meer geconfronteerd werden met hun gebrek aan kansen en de uitzichtloze situatie waarin ze zich bevonden. Massale maatschappelijk onvrede concentreerde zich meer en meer op corrupte, autoritaire regimes. En er was één enkele actie voor nodig om het geheel te doen ontvlammen. Het totale gebrek aan kansen in zijn leven leidde Mohamed Bouazizi uit Tunesië tot het publiekelijk zichzelf in brand te zetten. Die daad was de katalysator voor verandering in heel het Midden-Oosten. Er barstte massale protesten los in ten minste 17 staten van Noord West-Afrika tot Syrië en de Golfstaten die uiteindelijk talloze levens zouden kosten en meerdere regimes omver zouden werpen.

Problematische verwikkeling

Bij de eerste getroffen staten hield de rest van de wereld zich afzijdig, maar een problematische verwikkeling begon toen de opstanden zich verspreidden over de regio. Zo kon de regering van Egypte lang de macht behouden ondanks bloedige protesten omdat ze zich gesteund voelde door de VS. Boven Libië werd door de VN Veiligheidsraad een no-fly-zone ingesteld om de burgerbevolking tegen de luchtmacht van Ghaddafi te beschermen. Maar waar er in de Veiligheidsraad slechts was besloten om het luchtruim vrij te houden van Libische vliegtuigen grepen de Amerikanen de mogelijkheid aan om met eigen vliegtuigen en drones Ghaddafi en zijn naaste kring op te jagen. Ghaddafi en zijn naasten werden uiteindelijk tijdens een vluchtpoging in het nauw gedreven en zonder proces gelyncht door de bevolking, mogelijk gemaakt door de roekeloze jacht van de Amerikanen. De Russen en de Chinezen -permanente leden van de VN Veiligheidsraad- waren not amused, afgaande op de veto’s die ze daarna uitspraken tegen iedere verdere VN verwikkeling in de Arabische lente die inmiddels steeds gewelddadiger aan het worden was. De VN Veiligheidsraad is bij uitstek, en misschien de enige instelling op aarde die instrumenten bezit om burgers internationaal te beschermen tegen onbegrensd geweld. Maar regeringen zoals de Russische en de Chinese, die zichzelf niet 100% zeker voelen over hun grip op de macht in eigen staat én die veel te verliezen hebben bij aftreden, vrezen ieder precedent van buitenlandse interventie dat hen later mogelijk zelf voor de wolven kan gooien. Het onbegrensde geweld zou er spoedig komen in Syrië, maar toen blokkeerden de wantrouwende Russen en Chinezen inmiddels iedere mogelijkheid om dat vreedzaam een halt toe te roepen. Er kan geen twijfel over bestaan dat de inmiddels ruim 400.000 doden in Syrië voor een groot deel voorkomen hadden kunnen worden door een leger VN blauwhelmen tussen Assad en de oppositie of een no-fly-zone. Maar Assad en de zijnen -die een zelfde lot als Ghaddafi vreesden- waren logischerwijs bereid te vechten tot de dood, en zochten daarbij de hulp van Russen. Daartegenover kreeg een gezichtloze gematigde oppositie in Syrië aanzienlijke militaire steun van het Westen. Het resultaat is onder meer een totaal verwoest Syrië, miljoenen ontheemde vluchtelingen in het Midden-Oosten en Europa en een extreem radicale Islam dat zich in Syrië en Irak in een machtsvacuüm kon nestelen.

Hypocrisie

Syrië was echter lang niet het enige land waar de Arabische lente ontsproot en waar de problematische internationale verwikkeling zich voordeed. Triest zijn de voorbeelden van de pogingen tot opstand in staten die bekend staan als partners van het Westen. In de oliestaten Saoedi-Arabië, Qatar en Bahrein ontstonden ook opstanden waarvoor maar heel beperkt aandacht was en is. Waar het Westen alle denkbare kritiek op Assad had, bleef het over het genadeloze neerslaan van opstanden in bijvoorbeeld Saoedi-Arabië stil. Er zijn ook veel aanwijzingen dat die golfstaten het sentiment van de Arabische lente gebruikten om door middel van het aanzwengelen van opstanden in buurlanden van hun rivalen af te komen. Het is niet verwonderlijk dat regimes zoals dat van Assad dit zien voor wat het is: een daad van oorlog. Betrouwbare bronnen over hoe veel opstandelingen in de Golfstaten zelf zijn verdwenen, geëxecuteerd, gemarteld of zonder proces vastzitten zijn er bijna niet. Dat in 2015 een Saudische ambassadeur werd gekozen om een panel voor onafhankelijk onderzoek te leiden in het mensenrechtencomité van de VN is de hypocrisie ten top. Evenals het feit dat Saoedi-Arabië überhaupt nog lid van is van dat comité en Rusland daarvan werd uitgesloten.

Toekomst

Dat het Westen zijn VN mandaat te buiten ging in Libië en daarna de ene gematigde oppositie steunde in Syrië en de andere liet vallen in bijvoorbeeld de Golfstaten maakt het voor Rusland en China pijnlijk makkelijk om het internationale gerommel van het Westen te bekritiseren en argumenten te hebben om toekomstige interventies tegen te houden. De afgenomen steun voor internationale interventies zal het voor burgers in de toekomst des te gevaarlijker maken om maatschappelijke onvrede om te zetten in daadwerkelijke opstand. Want zonder interventies hebben regimes minder te vrezen van de internationale gemeenschap bij het neerslaan van maatschappelijke opstanden zoals de Arabische lente.

Een gedachte over “De Arabische lente”

  1. De enige manier om in de Arabische de -stanlanden verede te bewaren is door een dictatuur. Dat is eeuwen lang zo geweest en gegroeid; de bevolkingen kennen niets anders en weten ook niet te leven met een democratie, waarvoor in Europa eeuwen nodig waren.

    De hele stabiliteit is afgebroken door de VS, die hun almacht op de oliemarkt door de plannen van Saddam bedreigd zagen. Nu, jaren later en ten koste van miljoenen doden, zijn de VSers de absolute heersers over de oliebronnen in dat land.

    Gadaffi had dezelfde plannen en daarom moest ook hij weg, maar dan minder opvallend door een interne opstand die door de VS aangeblazen werd. De Arabische lente is niets anders dan de begierte van de VSers naar de macht die zij zonder hun wereldwijde beheersing van de olie niet zouden hebben, en om dat te bereiken ontzien zij in hun akties absoluut niets, zelfs niet hun eigen bevolking. Het is tegenwoordig zo, dat je meer vertrouwen in de Russen kunt hebben dan in de VS.

Laat een reactie achter op Ed Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *